وجه به تو ضرر نمىرسانند » . « وَلا تُجادِلْ عَنِ الَّذِينَ يَخْتانُونَ أَنْفُسَهُمْ . . . » بعضى از مفسرين گفته‌اند : اگر در اين جمله ، خيانت را به نفس نسبت داده براى اين است كه و بال خيانت عايد نفس مىشود . و يا براى اين است كه بطور كلى هر معصيتى خيانتى است به نفس . هم چنان كه هر معصيتى را ظلم به نفس مىخوانند . و خداى تعالى در جاى ديگر همين تعبير را آورده و فرموده : « عَلِمَ اللَّه أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتانُونَ أَنْفُسَكُمْ » « 1 » . ليكن ممكن است از آيه شريفه به كمك آنچه قرآن بر آن دلالت دارد استفاده كرد كه از اين جهت فرموده به نفس خود خيانت كردند . و يا در سوره بقره فرموده : به نفس خود خيانت مىكردند . كه قرآن كريم همه مؤمنين را نفس واحدى دانسته ، و مال يك فرد از مؤمنين را مال همه مؤمنين مىدانسته ، و حفظ آن را و نگهدارى آن از تلف و ضايع شدن را بر همه واجب شمرده ، و تعدى بعضى بر بعض ديگر و مثلا دزديدن مال بعضى به دست بعضى ديگر را خيانت به آن نفس واحد مىداند ، و يا خيانت به خود خائن مىداند . و اينكه فرمود : « إِنَّ اللَّه لا يُحِبُّ مَنْ كانَ خَوَّاناً أَثِيماً » دلالت دارد بر استمرار خائنين مورد نظر در خيانت خود . اين دلالت را كلمه « اثيم » مؤكد مىكند ، زيرا اين كلمه از كلمه « آثم گنه كار » در معناى گنه كارى مؤكدتر است . چون صفت مشبهه است و استمرار را مىرساند . و همچنين كلمه « خائنين » كه اسم فاعل است و ثبوت را مىرساند ، بخلاف اينكه مىفرمود : « الذين خانوا » كه صرفا حدوث را مىرساند ، هم چنان كه مىبينيم در جاى ديگر تعبير به فعل آورده فرموده : « فَقَدْ خانُوا اللَّه مِنْ قَبْلُ فَأَمْكَنَ مِنْهُمْ » « 2 » . از اين قرائن و امثال آن اين نكته روشن مىگردد كه معناى آيه - از نظر نزول - « و لا تكن خصيما لهؤلاء » است ، يعنى اى رسول گرامى من ، طرفدار اين خائنين مباش ، و از ناحيه آنها دفاع مكن ، كه آنان هم چنان مصر بر خيانت و مداوم در آن و ثابت بر گنهكاريند ، و خداى تعالى خيانتپيشه گان گنه كار را دوست نمىدارد ، و اين ظهور خود مؤيد رواياتى است كه در اسباب نزول آمده كه آيات مورد بحث درباره ابن ابى طعمة بن ابيرق نازل شده و به زودى

--> ( 1 ) خدا دانست كه شما همواره بر نفس خود خيانت كرديد . « سوره بقره ، آيه 187 » . ( 2 ) اگر اسيران جنگى بخواهند به تو خيانت كنند ، چيز تازه اى نيست ، قبلا نيز خيانت كردند خدا در جنگ بدر گرفتارشان كرد . « سوره انفال ، آيه 71 » .